Terug naar de atlas

Aflevering 5 — Geld · scène 6

De oprichting van de VOC

voorjaar 1602Amsterdam

Een koele wind waait door de Amsterdamse haven. Schepen met hoge masten liggen zij aan zij - hun ruimen gevuld met specerijen: peper, kruidnagel en kaneel.

Op de kade staat Johan van Oldenbarnevelt diep in gedachten verzonken. De bekende staatsman speelt met een gewaagd idee. Nederland is in oorlog met Spanje, maar de handelsroutes naar het verre Indië moeten koste wat kost openblijven. De vele kleine handelscompagnieën die specerijen importeren, beconcurreren elkaar fel. Dat moet anders.

Zijn plan is revolutionair. Iedereen moet in een schip kunnen investeren, niet alleen rijke families. Een kleine investeerder in Delft, een stoffeerder in Haarlem, een rijke koopmansdochter in Amsterdam - zij kunnen allemaal eigenaar worden door aandelen te kopen, en op die manier ook aanspraak maken op de winst.

Diezelfde avond komen de machtigste kooplieden van Holland en Zeeland bij elkaar. Rook kringelt uit hun pijpen. Op tafel ligt het document dat de wereldhandel ingrijpend zal veranderen: de oprichtingsakte van de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

"Dit," spreekt Van Oldenbarnevelt terwijl hij opstaat, "zal Holland tot de grootste handelsmacht ter wereld maken."

De handtekening onder de akte wordt gezet. De VOC… is geboren.

De oorspronkelijke podcastafleveringBeluister de aflevering Geld — van kerkvaders tot kapitalisme
Compositie van SymfomaanActa OrientalisDe oprichting van de VOC
0:00 / 0:00